Engelli bireyler için araç sahibi olmak, günlük yaşamı kolaylaştıran en temel haklardan birini oluşturmaktadır. Türkiye’de engellilere yönelik yürürlükteki vergi mevzuatı çerçevesinde sıfır araç alımlarında Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyeti tanınmaktadır. Bu rehberde, 2026 yılı itibarıyla geçerli olan ÖTV muafiyeti şartları, başvuru süreçleri, gerekli belgeler ve sık sorulan sorular tüm ayrıntılarıyla ele alınmaktadır.
ÖTV Muafiyeti Nedir?
Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), Türkiye’de belirli mal gruplarının ilk satışında uygulanan ve tek seferlik alınan bir vergidir. Otomobiller bu vergiye tabi mallar arasında yer almakta olup motor hacmine ve araç değerine göre oranları önemli ölçüde değişmektedir. Engelliler için tanınan ÖTV muafiyeti sayesinde belirlenen koşulları karşılayan engelli bireyler, sıfır araç alımlarında bu vergiden tamamen muaf tutulmaktadır.
ÖTV muafiyeti, Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 7/2. maddesi kapsamında düzenlenmekte olup 2026 yılı için bazı önemli güncellemeler getirilmiştir. Bu güncellemelerin başında araç fiyat limitinin yeniden belirlenmesi ve taahhütname zorunluluğunun getirilmesi yer almaktadır.
Kimler ÖTV Muafiyetinden Yararlanabilir?
2026 yılı mevzuatına göre aşağıdaki engelli grupları ÖTV istisnasından yararlanabilmektedir:
- Engellilik oranı %90 veya üzerinde olan yetişkin engelliler
- Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu’nda (ÇÖZGER) “Özel Koşul Gereksinimi Vardır (ÖKGV)” ibaresi bulunan 18 yaş altı engelliler
- Bizzat kullanmak amacıyla engelliliğine uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıran malul ve engelliler
- Engelli sağlık kurulu raporunda ortopedik engelliliği %40 ve üzeri olup bu engel durumu nedeniyle sürücü belgesi alamayan malul ve engelliler
Önemli Not: ÖTV muafiyeti yalnızca engelli bireyin şahsına tanınmış bir haktır; engelli yakınları bu muafiyetten yararlanamaz.
2026 Yılı ÖTV Muafiyeti Şartları
Genel Şartlar
ÖTV Kanunu’nun 7/2. maddesi kapsamında engelli araç alımında muafiyetten yararlanabilmek için aşağıdaki genel şartların sağlanması gerekmektedir:
- Aracı üzerine alacak engelli bireyin 18 yaşını doldurmuş T.C. vatandaşı olması
- Engelli birey 18 yaşından küçükse velisinin muvafakatname vermesi
- Engelli birey 18 yaşından büyük ve zihinsel engelli ise vasi kararının bulunması
- Engel derecesini gösteren resmi raporun tam teşekküllü devlet hastanesinden alınmış olması
- Alınacak aracın sıfır kilometre (0 km) olması
- Araç alımından itibaren 10 yıl süreyle satış yapılmaması
- Alınacak aracın en az %40 yerlilik şartını karşılaması
- Araç değerinin tüm vergiler dahil 2.873.972 TL’nin altında olması (2026 yılı limiti)
Araç Değer Limiti
Araç değeri hesaplanırken ÖTV, KDV ve diğer tüm vergiler dahil toplam bedel esas alınmaktadır. 2026 yılı için belirlenen muafiyet üst limiti 2.873.972 TL‘dir. Araç değerini değerlendirirken bayilerin gösterdiği liste fiyatından ziyade vergiler dahil toplam bedeli dikkate almak önemlidir.
Engel Derecesine Göre Sürücü Belgesi Şartı
Engel oranı, ÖTV muafiyeti başvurusunda belirleyici bir etkendir:
- %90 ve üzeri: Sürücü belgesi şartı aranmaz
- %40–%89 arası ortopedik engel (sürücü belgesi alınamıyorsa): Sürücü belgesi şartı aranmaz
- %90’ın altında (özel tertibatlı araç kullanacaksa): Engel kodlu B sınıfı sürücü belgesi zorunludur
Engel Oranına Göre Araç Alımı Detayları
%90 ve Üzeri Engel Oranında Araç Alımı
Engellilik derecesi %90 ve üzerinde olan bireyler, en geniş ÖTV muafiyet haklarına sahip olan gruptur. Bu gruptaki bireyler için:
- Engelli sürücü belgesine sahip olma şartı aranmaz
- Araçta özel tertibat bulunması zorunlu değildir
- 10 yılda bir defaya mahsus olmak üzere araç alımında ÖTV’den tam muafiyet sağlanır
- Araç, ayrıca Motorlu Taşıtlar Vergisi’nden (MTV) de muaf tutulur
Sağlık kurulunca trafiğe çıkması uygun görülmeyen %90 ve üzeri engeli bulunan bireyler için araç ruhsatına üç sürücü kaydettirilebilir. Bu kişiler şunlardır: engelli araç sahibinin eşi, kanuni mümessili, üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarından bir sürücü ya da noterce düzenlenmiş iş akdine bağlı olarak istihdam edilen bir sürücü.
Not: Sağlık raporunda “ÖTV istisnalı araç kullanabilir” ifadesi bulunan %90 ve üzeri engelli bireyler dilerlerse araçlarını bizzat kullanabilirler; ancak bu durumda engelli sürücü belgesine sahip olmaları gerekmektedir.
%90’ın Altında Engel Oranında Araç Alımı
Engellilik oranı %90’ın altında olan bireyler için ÖTV muafiyeti, daha sınırlı koşullara bağlıdır. Muafiyetten yararlanabilmek için şu üç koşulun birlikte sağlanması gerekir:
- Sağlık kurulu raporunda “sadece hareket ettirici aksamda özel tertibatlı taşıt kullanması gerekir” ibaresinin yer alması
- Engel kodlarını içeren B sınıfı sürücü belgesine sahip olunması
- Araçta engelliliğe uygun özel tertibatın bulunması
Bu kişilerin MTV muafiyetinden yararlanabilmesi için ise araç tescil belgesinde özel tertibatın gösterilmesi, teknik belge ve proje raporunun hazırlanması ile MTV istisnası bildirim formunun vergi dairesine ibraz edilmesi gerekmektedir.
Ortopedik Engeli %40 ve Üzeri Olup Sürücü Belgesi Alamayanlar
Engelli sağlık kurulu raporunda ortopedik engelliliği %40 ve üzeri olarak belirlenen, ancak bu engel nedeniyle sürücü belgesi alamayan kişiler de ÖTV muafiyetinden yararlanabilmektedir. Bu kişiler için sürücü belgesi şartı aranmamakta olup araçta özel tertibat bulunma zorunluluğu da bulunmamaktadır.
ÖTV Muafiyeti Kapsamındaki Araç Türleri
2026 yılı mevzuatına göre aşağıdaki araç kategorileri, belirlenen fiyat sınırını aşmamak kaydıyla ÖTV muafiyeti kapsamında değerlendirilebilmektedir:
- 87.03 pozisyonu: Binek otomobil, SUV, pick-up, arazi taşıtı, steyşın vagon ve benzeri araçlar — motor hacmi sınırı yok
- 87.04 pozisyonu: Eşya taşımaya mahsus van, panelvan, kamyonet, pick-up ve benzeri araçlar — 2.800 cm³ ve altı motor hacmi
- 87.11 pozisyonu: Motosikletler — motor hacmi sınırı yok
ÖTV Muafiyeti İçin Gerekli Belgeler (2026)
Engelli araç alımında ÖTV muafiyetinden yararlanabilmek için aşağıdaki belgeler eksiksiz hazırlanmalıdır:
- T.C. nüfus cüzdanı veya kimlik kartı
- Engel oranı ve durumunu gösteren sağlık kurulu raporu (tam teşekküllü devlet hastanesinden alınmış)
- Engelli sürücü belgesi — eski tip H sınıfı (31/07/2025 tarihine kadar geçerli) veya yeni tip B sınıfı (yalnızca %90 altı engelli bireyler için zorunlu)
- Özel başvuru formu
- ÖTV ödeme belgesi veya istisna bildirim formu
- Onaylanmış imzalı muayene belgesi
- 18 yaşından küçük engelli birey için vasi/veli belgesi veya muvafakatname
- Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından öngörülen taahhütname (01.01.2026 itibarıyla zorunludur; araç alımı sonrasında vergi dairesine sunulmak üzere imzalanmalıdır)
MTV Muafiyeti İçin Ek Belgeler (%90 Altı Engelliler)
- Engelli sağlık kurulu raporu
- Özel tertibatı gösteren araç tescil belgesi
- Teknik belge ve proje raporu
- MTV istisnası bildirim formu
Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) Muafiyeti
ÖTV muafiyetinin yanı sıra engelli bireyler, her yıl iki kez ödenen Motorlu Taşıtlar Vergisi’nden (MTV) de belirli koşullar altında muaf tutulabilmektedir.
Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu’nun 4. maddesi kapsamında engellilik derecesi %90 ve üzeri olan kişilerin kendi adlarına kayıtlı taşıtları MTV’den tamamen muaftır; bu durumda araçta özel tertibat bulunması şart değildir. Muafiyetten yararlanmak için tam teşekküllü devlet hastanesinden alınmış sağlık kurulu raporunun vergi dairesine ibraz edilmesi yeterlidir.
Engellilik oranı %90’ın altında olan kişiler ise MTV istisnasından yalnızca engel durumlarına uygun özel tertibatlı veya sonradan tertibat takılmış taşıtlarda yararlanabilmektedir. Aracın yaşı ve modeli vergi miktarını doğrudan etkilediğinden, MTV muafiyeti uzun vadede önemli bir tasarruf kalemi oluşturmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Araç kaza veya doğal afet nedeniyle hurdaya çıkarılırsa ne olur?
İstisna kapsamında alınan taşıtların 10 yıllık süre dolmadan deprem, heyelan, sel, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hale gelmesi durumunda, bu araçları hurdaya çıkaran engelli bireyler 10 yıllık sürenin dolup dolmadığına bakılmaksızın yeni bir araç alımında yeniden ÖTV muafiyetinden yararlanabilmektedir.
Araç beş yıl sonra satılabilir mi?
Engelli bireyler tarafından ÖTV’den muaf olarak alınan araçlar, ilk iktisap tarihinden itibaren beş yıl geçtikten sonra ÖTV ödenmeksizin satılabilir veya devredilebilir.
Engellinin vefatı halinde araç veraset yoluyla intikal eder mi?
İstisna kapsamında alınan araçların veraset yoluyla intikalinde ÖTV aranmaz. Taşıtın tüm mirasçılar adına müştereken tescil edilmesi halinde de bu intikal işlemi nedeniyle ÖTV uygulanmaz. Ancak miras hisselerinin yalnızca tek bir mirasçıya devredilmesi durumunda, devralan kişinin kendi miras hissesini aşan kısım için ÖTV doğabilir.
Zihinsel engelli birey ÖTV muafiyetinden yararlanabilir mi?
Engellilik yüzdesi %90 ve üzerinde olmak kaydıyla zihinsel engelli bireyler adına araç alımı yapılabilir ve ÖTV muafiyetinden yararlanılabilir. Bu süreçte engelli birey için vasi kararının alınmış olması gerekmektedir.
B sınıfı engelli sürücü belgesi nasıl alınır?
1 Ocak 2016 tarihinden itibaren engelliler için ayrı bir sürücü belgesi sınıfı bulunmamaktadır. Engelli sürücü adayları şu adımları izlemelidir: 18 yaşını doldurarak bağlı olunan aile hekimine başvurmak, aile hekiminin olumlu kararı üzerine İl Sağlık Komisyonu’na sevk almak, komisyon tarafından belirlenen özel tertibat kodlarının sağlık raporuna ve sürücü belgesine işlenmesini sağlamak, ardından raporda belirtilen tertibata uygun araçla direksiyon sınavına girmek.
Engelli araç alımında banka kredisi kullanılabilir mi?
Bankalar, engelli araç alımına özel bir kredi veya faiz ayrıcalığı sunmamaktadır. Engelli bireyler, genel tüketicilere sunulan standart taşıt kredisi koşullarından yararlanabilmektedir.
2026 Yılı Özet Tablosu
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| Muafiyet Limiti (2026) | 2.873.972 TL (vergiler dahil) |
| Araç Km Şartı | Yalnızca sıfır kilometre |
| Yerlilik Oranı | En az %40 |
| Muafiyet Sıklığı | 10 yılda 1 kez |
| 5 Yıl Sonra Satış | ÖTV’siz satış mümkün |
| Taahhütname Zorunluluğu | 01.01.2026 itibarıyla geçerli |
| MTV Muafiyeti (%90 ve üzeri) | Tam muafiyet, özel tertibat şartı yok |
| MTV Muafiyeti (%90 altı) | Yalnızca özel tertibatlı araçlarda |
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Güncel mevzuat ve bireysel başvurular için Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Gelir İdaresi Başkanlığı’nın resmi kaynaklarına başvurmanız önerilir.
ÖTV Nedir, Nasıl Hesaplanır?
ÖTV İndirimi Olan Araçlar
En Ucuz Araba Fiyatları
Otomobil Segmentleri
Araba Kullanırken Bunları Asla Yapmayın